شيوه هاي مطالعه ثمر بخش
شيوه هاي مطالعه ثمر بخش
مطالعه چيست؟ مطالعه ثمر بخش چگونه است؟ از چه طريقي ميتوان بهتر ياد گرفت و بهتر آموخت؟ چگونه ميتوان مطالب و كيفيت يادگيري مفاهيم و اصول را در خود ارتقا داد و يادگيري را با معنا ساخت؟ همه اينها از جمله سؤالاتي است كه در ذهن دانش آموز و معلم وجود دارد. حال ما در اين مقاله ميخواهيم مطالعه مؤثر را مرور كنيم. ما ميخواهيم هم توانايي مطالعه خويش را تقويت كنيم و هم اين مهارت را به ديگران انتقال دهيم.
مكان مطالعه : بهتر است براي مطالعه ثمربخش جاي ثابتي را انتخاب كنيم و باز بهتر است پشت ميز بنشينيم و مطالعه كنيم. در مورد نور مطالعه بهتر است از دو تركيب نوري هم طيف زرد و هم سفيد استفاده كنيم تا چشم ها خسته نشود.
دماي اتاق بايد حدود 25درجه سانتيگراد باشد. منظور اين است كه وقتي بالباس راحتي در اتاق خود نشستهايد احساس گرمايي زياد و يا سرما نكنيد چرا كه يكي از عوامل حواس پرتي و ايجاد خواب آلودگي دماي زياد اتاق است.
بهترين جا براي درس خواندن منزل است ولي اگر نميتوانيد در خانه درس بخوانيد حال به هر دليلي اعم از جمعيت زياد خانه، سر و صدا زياد و... از فرهنگسراها يا كتابخانهها استفاده كنيد. بعضي از افراد در مورد نقش موسيقي هنگام مطالعه نظرات ضد و نقيضي دارند ولي خلاصه مطلب اين است كه درس خواندن با موسيقي، هماهنگي ندارد پس سعي كنيد صادقانه درس بخوانيد و با خود رو راست باشيد تا موفق شويد.
زمان مطالعه هيچ قانوني براي زمان مطالعه وجود ندارد. هر وقت كه راحت بوديد چه صبح زود و چه شب تا دير وقت ميتوانيد مطالعه كنيد و درس بخوانيد. ولي سه زمان در يادگيري خيلي مهم است كه بهتر است در اين زمانها مطالعه كنيد:
اول صبح: چون تازه از خواب بيدار شدهايد و ذهنتان منع قبلي ندارد و مطالب را به راحتي در خود نگه ميدارد. پس در برنامه روزانه خود طوري عمل كنيد كه حتماً اول صبحها نيم يا يك ساعت بتوانيد درس بخوانيد.
* آخرشب: به دليل اين كه بعد از درس ميخوابيد وضع بعدي نداريد پس از مطالعه فرصت پيدا ميكنند تا از نيمكره راست كه جايگاه حافظه كوتاه مدت است وارد نيمكره چپ كه جايگاه حافظه بلند مدت است، وارد شوند، براي همين يادگيري افزايش پيدا ميكند. دوساعت قبل از غروب آفتاب: به دليل كاهش اشعه كيهاني و نوعي رابطه خورشيد با زمين اختلال حواس در اين زمان كم ميشود، پس سعي كنيد از اين زمان به خوبي جهت مطالعه ثمر بخش استفاده كنيد.
البته اين سه زمان براي درس خواندن مناسب هستند ولي نبايد زمانهاي ديگر را از دست بدهيد. از جمله موارد ديگري كه براي مطالعه ثمربخش بايد رعايت شود و در حيطه زمان مطالعه ميگنجد، با معده پر و خالي درس خواندن است كه هر دو مضر است.
روش يا تكنيك مطالعه
مطالعه ثمر بخش بايد براساس يكي از سيستمهاي مطالعاتي باشد تا بازده كاري افزايش يابد مسخاب ( م س خ ا ب) اول كلمات زير است:
مرور، سئوال، خواندن، از برخواني و بازخواني.
رعايت مراحل زير شاگرد را به صورت فعال در جريان يادگيري درگير ميسازد و زمينههايي را براي تمرين اطلاعات تازهاي كه شاگرد فرا گرفته است، فراهم ميآورد.
گام1: مرور: براي آموختن اطلاعات جديد، اولين گام مرور كلي است شما احتمالاً خواهيد توانست گام نخست را با نگاه برخلاصه فصول كتاب انجام دهيد. اين كار به شما كمك خواهد كرد كه اطلاعات فر فصل را با تجارب قبلي خود پيوند زنيد و دانش مربوط را در ذهن خويش فعال سازيد.
گام2: سؤال : سؤال به شما كمك ميكند كه به صورت فعال با مواد خواندني درگير شويد. در ضمن مرور فصول از خود سؤالاتي بپرسيد. يعني عناوين اصلي و فرعي هر فصل را به <سئوالات باز> تبديل كنيد. تدبير اين است كه هدفهاي خود را به صورت سؤال، مشخص كنيد ومطالب جديد را با آنچه از قبل يادگرفتهايد، ربط دهيد. اين گام در حد زيادي معنا داري اطلاعات جديد را افزايش ميدهد و شما را به صورت فعال درگير ميكند. اين كار همچنين به شما كمك ميكند كه سؤالات امتحاني را پيش بيني كنيد.
* گام 3: خواندن : مطالب را بخوانيد. در ضمن مطالعه سعي كنيد كه سؤالاتي را كه در گام 2 طراحي كردهايد پاسخ دهيد و آنچه را ميخوانيد با دانستههاي قبلي خود ربط دهيد
گام 4: ازبرخواني: به محض آن كه مطالعه يك قسمت را تمام كرديد، توقف و تلاش كنيد سئوالاتي را كه درباره آن قسمت طراحي كردهايد، پاسخ دهيد. اين تمرين فعال به شما كمك ميكند كه از طريق ربط دادن مطالب جديد با اطلاعات قبلي، به متن مزبور معنا ببخشيد.
گام 5 بازخواني: جريان بازخواني موجب صرفهجويي در وقت شما ميشود، زيرا ضروري نيست كه تمام مطالبي را كه قبلاً مطالعه كردهايد، دوباره بخوانيد به جاي آن، برسؤالاتي كه براي امتحان مشكل است تمركز و بخشهاي مشكل متن را مطالعه كنيد تا بتوانيد سؤالات را پاسخ دهيد. اين گام، ارزيابي يادگيري شماست و در جايي كه نياز باشد امكان تمرين بيشتري را براي شما فراهم ميآورد. با اين 5گام نه تنها ميتوانيد توانايي مطالعه خويش را تقويت كنيد بلكه ميتوانيد آن را به ديگران نيز آموزش دهيد.
